Mostrando entradas con la etiqueta Galego. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Galego. Mostrar todas las entradas

miércoles, 23 de enero de 2013

NOIS

Xa tocaba. Din que a personalidade dun individuo establécese , na súa maior parte, polas vivencias que tivo na súa infancia. A palabra que dá nome a esta entrada no blog marca a miña personalidade. Nois é unha pequena parroquia do concello de Foz, na Mariña luguesa, lugar de onde procede unha parte da miña familia. A miña avoa materna naceu alí. E tamén alí pasei moi bós momentos na infancia, na xuventude e incluso xa traballando. Moita familia ainda queda por aquelas terras, e hai pucos días retomei o contacto con aqueles cos que pasei os mellores momentos. Eles ben saben quen son e non os vou citar, por aquilo do anonimato, pero a sensación de que, a pesares dos moitos anos que pasaron sen un contacto máis frecuente, falabamos polo Skype coma se nos viramos onte. E as ganas de volver a encontrarnos en Nois aumentaron considerablemente en poucos minutos. Coido que nunca Amsterdam e Nois estiveron tan cerca.

Mais en Nois sempre houbo xente con moita gana de facer cousas. Xente traballadora no mar e tamén xente con iniciativas culturais. Alguén creou un perfil no facebook co nome da parroquia e empezaron a subir fotos antigas da xente de Nois. Alí me atopei con moitas sorpresas. Eu aparecía nalgunhas desas fotos. Pero tamén aparecían familiares moi lonxanos, como por exemplo dous dos meus tatarabuelos, Genoveva Eijo e Antonio Pardo, dos que descendemos unha boa cantidade de familiares espallados por moitas vilas, cidades e países. Demóstrase que Internet ten cousas moi boas.

Nois é un pequeno paraíso dentro do gran paraíso que é Galicia. Cando chegabamos naqueles día de verán dos últimos anos 70 era chegar a outra realidade: praia, xogos, animais, apañar as moras na vía do tren, chamar por teléfono dende o único teléfono que había na parroquia na "Casa do Maestro", coñecer á xente polos seus alcumes ou polo nome do clan familiar, ir coller as patacas (a única vez na miña vida que apañei patacas unha tarde de xullo ou agosto e o recordo como un dos mellores momentos da miña infancia), sentarse ao quentiño da lareira, durmir 5 nunha habitación... pasalo ben, en definitiva con toda unha grande familia nunha casa na que conviviamos durante 15 días 9-10-11 persoas a diario. E os días de festa chegabamos a 40, 50... ata 80 persoas!!! Inesquecible e irrepetible.

Cando estudiei cheguei a facer un traballo sobre a historia desa parroquia. Sempre estarei moi vencellado a ela. Historias que me contaron persoas que xa non están, lendas, anécdotas, chistes e "chismes". Alí vivimos celebracións familiares, tamén momentos de tristura por algún pasamento, en definitiva, a vida. Hoxe, aínda que está mellor comunicada que daquela e tamén se renovaron moitas casas, Nois conserva o engado da vida rural das parroquias costeiras de Galicia, a pesares da globalización. Recordo incluso olores peculiares que non hai na Coruña ou noutros lugares. Para min forma parte da miña historia e do meu ser e seguro que moitos aspectos de cómo son eu débense a Nois.

Prometo volver, agardo que pronto. Encantaríame que os meus fillos poidesen vivir experiencias como as que vivín eu alí. Aprenderían moito e sobre todo, disfrutarían. Esas vivencias nos nenos hai que potencialas e dárllelas. Xa que logo, procuraremos aparecer por Nois no próximo verán porque merecerá a pena volver vivir experiencias como aquelas e que as vivan os máis novos. Sei que algúns de Nois lerán isto; outros saberán por primeira vez da súa existencia. Animo a todos a pasarse por alí e disfrutar da súa natureza, da súa cultura, do bó comer e sobre todo, das súas xentes... moitos son da familia, así que seredes tratados ben!! 

A foto que ilustra é unha panorámica de Nois nos anos 50. Había moi poucas casas, nin existía o colexio, vese o mar, a chaira e o monte, a estrada pola que hoxe pasan moitos coches cara a Foz ou Burela, as vilas grandes das que depende e nas que traballan moitos dos seus viciños. Pois xa sabedes, non pasedes só pola estrada, parade e disfrutade deste marabilloso recuncho de Galicia.



viernes, 24 de febrero de 2012

AS LINGUAS SUMAN

Ik sta om negen uur 's ochtends op. Dan neem ik een douche en daarna maak ik mijn ontbijt: een koffie verkeerd met twee stukjes brood met oljfolie en een banaan. Vervolgens werk ik op de computer en 's morgens, op donderdag ga ik naar de Nederlandse cursus bij de Volksuniversiteit. Omgeveer een uur 's middags kook ik mijn maaltijd en om half drie ga ik naar het NS-station om de trein te nemen richting verschillende steden. Ik werk asl Spaans docent voor kinderen van vier tot en met acht uur 's avonds. Vervolgens kom ik terug naar huis en om omgeveer kwart over negen kom ik thuis. Ten soltte maak ik mijn avondeten, chat met mijn familie en om twaalf uur ga ik naar bed.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Este é a entrada número 200 da miña bitácora. Estará escrita en galego, aínda que como vedes fixen unha pequena introdución en neerlandés que me pediron no meu curso desta lingua. Estes últimos días estou pensando moito na miña bagaxe lingüística e vendo o ensino das linguas dende perspectivas distintas, sobre todo dende que estou aquí.

Galicia ten lingua de seu. Considérome bilingüe neste sentido, aínda que a miña lingua de comunicación é o castelán. Falo, escribo, leo e entendo perfectamente o galego por moitos motivos. Fun criado en castelán e educado tamén nesa lingua na escola, mais unha das poucas cousas que lles teño que agradecer aos curas escolapios foi dar galego no colexio dende antes de morrer Franco. Recordo que xa en 1º de EXB aprendiamos galego e cando se normalizou e normativizou coa chegada do estatuto de autonomía, eu xa tiña unha competencia lingüística máis que aceptable. O galego falábase na casa cos maiores, recordo tamén asistir a misa en galego na Coruña na parroquia do desaparecido Pai Espiña e o labor dos meus pais facendo que leramos en galego os primeiros comics de Asterix traducidos (aqueles exemplares feitos por Blanco Amor a finais dos 70) prendeu en min o amor pola nosa lingua. Mais houbo un mestre dos Escolapios (non cura) que me convenceu totalmente da validez de calquera lingua. As súas clases de galego eran non só da Lingua, senón tamén da cultura de Galicia e da literatura: castros, mosteiros, paisaxes, festas, romarías, Neira Vilas, Otero Pedrayo, Cunqueiro... pasaban por aquelas clases. Neses anos descubrín moito da miña terra e do valor da miña cultura.

Nos anos de instituto chegou o ensino da lingua cunha reivindicación política. Aprendín a utilizar a grafía lusista, eran os momentos nos que o galego aínda non tiña moita presenza pública e eu, nembargantes, xa tiña unha boa bagaxe acumulada. Namentres, o inglés seguía a ser un idioma que aprendiamos mal e dun xeito exclusivamente gramatical e escrito. Para eses anos eu xa era totalmente bilingüe en galego e castelán, aprobando sen problemas as dúas linguas e, no caso do galego, co sistema que ao profesor de turno lle petaba, igualmente na universidade.

Seguiron cursos de inglés, de especialización como mestre de galego, e dende logo teño claro que a presenza no ensino da nosa lingua é necesaria para que se use e non se perda. Mais coido que, despois de case trinta anos, hai que ir revisando o modelo. Nos Países Baixos hai unha provincia con idioma propio, o frisio en Frisland. Se eu vivise en Leeuwarden (capital de Frisia) probablemente non iría a clases de frisio, senón igualmente de neerlandés. Entón, por analoxía, cando chega un inmigrante a Galiza, nenos incluidos, ¿que lingua deberiamos ensinar? ¿Galego, castelán, inglés...? Agora os gobernos autonómicos andan co "bi / trilingüismo" e me da que seguiremos no erro. As linguas suman, pero non co noso modelo. Sei que en Frisland os nenos aprenden frisio, pero a lingua comodín é a do país, o neerlandés. Non se pode comparar a situación coa de Galicia, pero o caso é que un 70% da nosa poboación fala en galego porque é rural, pero se está perdendo a lingua porque nas cidades o seu uso é escaso e aínda hai grupos sociais que o consideran "de paletos" (a famosa diglosia). ¿Que estamos a facer mal?

Ás miñas clases de español os nenos non queren vir. Hoxe un rapaciño de 11 anos que non entende moitas cousas acaboume confesando que el só quere holandés. É a súa lingua, na que se sinte cómodo ao falar, na que se comunica, na que xoga e na que lle falan na casa; porén, na mesma clase e á mesma hora teño un alumno recén chegado de Galicia que a súa lingua cómoda é o galego e o castelán cústalle moito. Eu déixolle falar comigo en galego cando non estamos no grupo xeral porque houbo pais que non ven correcto que os seus fillos non se poidan expresar en holandés comigo e este neno en galego si. O caso é que aquí conviven moitas linguas dentro da comunidade española e a lingua comodín entre nós, lóxicamente, é o castelán. No meu curso de neerlandés somos tres españois que cando temos algo que contarnos entre nós, lóxicamente, facémolo em castelán, cousa que non senta demasiado ben á profesora, sobre todo hoxe que só eramos 5 na aula.

No ensino en Galicia temos 50 % de horas en ámbalas dúas linguas e así debe seguir, pero o que teño claro é que NUNCA debemos meter unha lingua "a calzador". Neste curso temos que empezar a facer exames con tribunal a nenos de 11-12 anos para certificar un nivel B1 ou B2 de español, cousa que a algunhas familias lles pareceu fatal e xa temos algunahs baixas. A min paréceme bo este avance, por moitos motivos, mais o problema está, neste caso e no de calquera lingua, cando se sinte que é unha imposición. Ese sentimento de rexeitamento que moita xente ten en Galicia co galego estouno vendo aquí nos nosos alumnos co español. Non é doado atopar unha solución que contente a todos, mais cómpre atopala.

A mensaxe está clara: AS LINGUAS SUMAN e que mo dixeran a min hai ano e medio que podería dicir catro cousas básicas en neerlandés. Seguirei con este idioma, co galego, co español, co inglés e co que veña, iso si, sin imposicións nin obrigas, paseniño. Se cadra esa é a fórmula, slowly.

Para rematar, recordo de novo que xa chegamos ás 200 entradas. Grazas aos que me ledes, aos que opinades (Paz, Paquito...); temos que chegar ás 300 ou máis, a ver se daquela xa a competencia lingüística dá para asuntos máis elaborados. Por certo, o tema da redación en neerlandés é "un día na miña vida en Holanda". Xa veredes como é facil. Animádevos... sin Google Translator!!! Bicos a tod@s, o sábado verémos o Faro (con maiúscula) de novo, se Iberia me deixa.




miércoles, 10 de noviembre de 2010

VAIA CO TEMPORAL EN GALICIA

Isto é como o sorteo da Lotaría de Nadal. Cada ano as ONDAS ATLÁNTICAS rompen co Paseo Marítimo da Coruña. E agora que estou aquí pregúntome: como fixeron neste país que está baixo o nivel do mar? Haberá que dicirlles aos nosos políticos que se dean unha volta por aquí. Contáronme, porque aínda non o vin, que as obras hidráulicas do delta do Rin e as dos diques do Norte hai que ir velas. Xa vos contei que o aeroporto de Schiphol está baixo o nivel do mar e que en Amsterdam hai metro por debaixo dos canais, aínda están facendo unha liña nova que descorre toda polo centro da cidade e paréceme que a empresa que as realiza fai visitas guiadas para os cidadáns, para que coñezan como se loita contra a auga.

O caso é que aquí non se notou temporal. Baixaron as temperaturas, pero aínda teñen que baixar máis. E un dato curioso: eu noto máis frío ás 12 do mediodía que ás 9 da noite, non sei por qué. Agardo que siga sendo así porque o que me di todo o mundo é que me prepare, que o frío non chegou. Un pai duns nenos xa me invitou ir patinar sobre o xeo cando se poida... ¿imaxinádesme patinando e dando viravoltas como os que saen na tele? Vai ser que non.

En fin, impresiona o das ondas en Riazor, en Xixón, en Donostia, o que me estrana é que non suspenderan as clases. Tocarávos un día de sol cun pequeno temporal e logo todos a protestar. Eu recordo hai 8 anos que nestas datas tivemos a desgracia do "Prestige", así que crucemos os dedos e que todo sexa cambiar as barandas do Paseo Marítimo un ano máis. Comezou o inverno.

Bicos a todos


(Foto sacada de www.adn.es)